Leiden Chess Tournament

Het Leiden Chess Tournament (LCT) was een internationaal schaaktoernooi dat van 2007 tot 2019 jaarlijks werd georganiseerd in en rond de stad Leiden. Wat begon als een lokaal initiatief groeide uit tot een serieus internationaal open toernooi, met deelnemers uit tientallen landen en een vaste plek op zowel de KNSB-ranglijst als de FIDE-wereldranglijst.

Ontstaan van het toernooi

Leiden had eerder al eens een sterk schaaktoernooi gehuisvest — met namen als Spassky, Botvinnik en Larsen — maar dat bleef een eenmalig evenement. Om het schaakleven in de stad structureel te versterken, besloot Jan Bey in 2007 samen met een aantal vrienden een sterk internationaal open toernooi op te zetten: het Leiden Chess Tournament. Dankzij de volharding van Bey en zijn organisatieteam werd het toernooi vervolgens elk jaar gehouden, en groeide het gestaag uit tot een gevestigde naam op de internationale schaakkalender.

Waar en wanneer werd Leiden Chess georganiseerd?

Het toernooi vond doorgaans plaats in de zomer, meestal in juli. De eerste 12 edities (2007–2018) werden gespeeld in het Denksportcentrum in Leiden zelf. De 13de en laatste editie, in 2019, verhuisde naar Multisportcentrum De Eendenkooi in Zoeterwoude-Rijndijk, net over de gemeentegrens aan de oostkant van Leiden.

Toernooiformat en speelrondes

Het LCT werd gespeeld volgens het Zwitsers systeem over meestal 9 rondes, verdeeld over meerdere niveaugroepen — doorgaans een groep A (het sterkste veld) en een groep B, met in het laatste jaar ook een aparte kroongroep (zie "Lucky 13" hieronder). Doordat het toernooi voldeed aan de eisen van de wereldschaakbond FIDE — onder meer wat betreft het aantal deelnemende grootmeesters uit verschillende landen — telden de resultaten mee voor zowel de KNSB-ranglijst als de FIDE-wereldranglijst, en konden spelers er internationale normen (IM- en GM-normen) op scoren.

Deelnemers en bekende schaakgrootmeesters

Door de jaren heen bouwde het Leiden Chess Tournament een reputatie op als een verrassend sterk open toernooi voor een stad van destijds zo'n 120.000 inwoners. Het trok een internationaal en kwalitatief hoogwaardig deelnemersveld aan, met een opvallend sterke vertegenwoordiging van zowel Nederlandse als Indiase spelers.

Nederlandse topspelers

• Erik van den Doel — geboren in Leiden zelf; won meteen de allereerste editie in 2007 en deelde de titel in 2008.
• Roeland Pruijssers — meest succesvolle deelnemer van het toernooi, met winst in 2008 (gedeeld), 2016 en 2018.
• John van der Wiel — gevestigde Nederlandse grootmeester, later ook uitgenodigd voor de kroongroep van de "Lucky 13"-editie in 2019.
• Anish Giri — een van de Nederlandse grootmeesters die in de loop der jaren met het toernooi in verband werden gebracht.
• Loek van Wely en Peng Zhaoqin — Nederlandse schaaklegendes, speciaal uitgenodigd voor de jubileumeditie (10de, in 2016) om er extra glans aan te geven.

Internationale deelnemers en Indiase schakers

Naast de Nederlandse deelname viel vooral de sterke Indiase aanwezigheid op. In de laatste editie, 2019, meldde Indiase schaakmedia zelfs dat "de Indiërs de dienst uitmaakten" in Leiden, met Indiase spelers op kop in zowel de hoofdgroep als de kroongroep. Enkele voorbeelden van internationale deelnemers:

• Lalith Babu (India) — winnaar van de editie 2009, later ook lid van de kroongroep in 2019.
• Deep Sengupta (India) — meermaals sterk geplaatst, eveneens uitgenodigd voor de kroongroep van 2019.
• Sethuraman P. Sethuraman (India) — winnaar van de editie 2013 volgens Wikipedia (zie kanttekening hieronder).
• Sandipan Chanda (India) — winnaar van de hoofdgroep in de laatste editie, 2019.
• Overige landen die in latere edities vertegenwoordigd waren: Duitsland, Rusland, Israël en Chinees Taipei.

Winnaars van het Leiden Chess Tournament

Let op: voor de editie van 2013 noemt Wikipedia Sethuraman P. Sethuraman als winnaar, terwijl een contemporain ChessBase-verslag over de "Lucky 7"-editie destijds Arthur Pijpers als winnaar vermeldde. Beide bronnen worden hier genoemd omdat niet met zekerheid is vast te stellen welke precies op welke groep of editie sloeg.

Meervoudige winnaars

Een klein aantal spelers wist het toernooi meerdere keren te winnen. Roeland Pruijssers was met winst in 2008 (gedeeld), 2016 en 2018 de meest succesvolle deelnemer — de organisatie noemde hem in 2019 zelf nog "drievoudig winnaar" bij zijn uitnodiging voor de kroongroep. Erik van den Doel won in 2007 en (gedeeld) 2008, en David Howell won zowel in 2012 als in 2015.

Bijzondere editie: Lucky 13

De 13de editie, in 2019, kreeg het thema "Lucky 13" — een verwijzing naar het feit dat dertien volgens de organisatoren sinds de start in 2007 het geluksgetal van het LCT was gebleken. Als speciaal onderdeel organiseerden ze een kroongroep met maar liefst zes oud-winnaars: Predrag Nikolic, Hannes Stefansson, Deep Sengupta, Lalith Babu, John van der Wiel en Roeland Pruijssers, aangevuld met vier meesters, waaronder Arthur Pijpers, Stefan Kuipers en Das Arghyadip. Het toernooi liep van 11 tot en met 21 juli 2019 in Zoeterwoude-Rijndijk.

Belangrijk: in de officiële aankondiging werd deze editie uitdrukkelijk omschreven als "voor de huidige organisatie laatste" Leiden Chess Tournament. Dat wil zeggen dat het de laatste editie was die door het toenmalige organisatieteam rond Jan Bey werd georganiseerd — niet noodzakelijk dat het toernooi voor altijd is beëindigd onder een andere organisatie. Er zijn geen aanwijzingen gevonden dat het toernooi nadien onder een nieuwe organisatie is voortgezet.

Betekenis voor de schaakwereld

Voor een stad van destijds ongeveer 120.000 inwoners was het Leiden Chess Tournament, zoals ook internationale schaakmedia opmerkten, van bovengemiddeld belang: het bood jonge en opkomende spelers de kans om ervaring op te doen tegen sterke internationale tegenstanders, internationale normen te scoren, en zich te meten met gevestigde grootmeesters — iets wat lang niet elk open toernooi van vergelijkbare schaal kon bieden.

Meer dan tien jaar lang vormde het LCT zo een vaste waarde in de Nederlandse schaakkalender: een toernooi dat talent uit binnen- en buitenland samenbracht, nieuwe namen liet doorbreken — van de eerste IM-winnaar Stefan Kuipers tot de opeenvolgende successen van Roeland Pruijssers — en tegelijk gevestigde namen als Predrag Nikolic, Sergej Tiviakov en John van der Wiel terugbracht naar het bord. Met de "Lucky 13"-editie in 2019 kwam er, in ieder geval onder de toenmalige organisatie, een symbolisch passend einde aan een van de meer bijzondere Nederlandse schaaktoernooien van zijn tijd.